Web Tasarım

Web Tasarım Kararlarını Ziyaretçinin Sorularından Türetiyoruz

Bir web sitesine giren kişi çoğu zaman aklında birkaç soruyla gelir: Bu işletme tam olarak ne yapıyor, bana uygun mu, nasıl ulaşırım? Cevabı bulamayan ziyaretçi, birkaç saniye içinde başka bir sekmeye geçer. Gaziantep’te hizmet veren bir işletme için web tasarım sürecine başlarken ilk işimiz, bu soruları sizin müşterilerinizin ağzından yazmak oluyor. Satış ekibinize en sık gelen telefonları, e-postalarda tekrar eden talepleri ve yüz yüze görüşmelerde sorulan ayrıntıları birlikte listeliyoruz. Bu liste, sitede hangi sayfaların yer alacağını ve her sayfanın hangi soruyu cevaplayacağını belirliyor. Böylece çalışma, renk ya da yazı tipi tartışmasıyla değil, ziyaretçinin gerçek ihtiyacıyla başlıyor. Sektörünüzdeki diğer firmaların sitelerine de göz atıyoruz; amacımız onları taklit etmek değil, herkesin eksik bıraktığı anlatımı fark etmek. Görüşmelerin sonunda elinizde, sitenin neyi başarması gerektiğini tek cümleyle anlatan bir hedef ve bu hedefe hizmet eden sayfaların kaba bir listesi bulunuyor.
Soru listesi netleşince site haritasını çıkarıyoruz. Ana sayfa, hizmet ya da ürün sayfaları, kurumsal tanıtım, referanslar ve iletişim gibi bölümleri önce kâğıt üzerinde sıraya koyuyoruz. Her birinin menüde nerede duracağına, hangi sayfanın hangisine bağlanacağına da bu çizim üzerinde karar veriyoruz. Menü adlarını sizin iç terimlerinize göre değil, müşterinizin aramada kullandığı kelimelere göre seçiyoruz. Ziyaretçinin aradığı bilgiye birkaç tıklamada ulaşabilmesi bizim için temel ölçü. Ardından içerik ihtiyacını çıkarıyoruz: hangi sayfa için metin yazılacak, hangi fotoğraflar çekilecek, hangi belgeler indirilebilir olacak. Metinleri sizin sektör bilginizle bizim yazım deneyimimizi birleştirerek hazırlıyoruz; teknik terimleri müşterinizin anlayacağı dile çeviriyor, gereksiz uzunlukları ayıklıyoruz. İçerik tasarımdan önce toparlandığında sayfalar gerçek metinlerle çiziliyor ve yayına yaklaşırken boş kalan kutular ya da sığmayan başlıklar gibi sürprizler yaşanmıyor. Bu aşamada sizden beklediğimiz, işinizi en yakından tanıyan kişi olarak taslakları okuyup eksikleri işaretlemeniz.
Her sayfanın ziyaretçiden beklediği bir de adım vardır. Kimi işletme için bu adım telefonla aramak, kimi için teklif formu doldurmak, kimi için mağazaya yol tarifi almaktır. Bir restoranın ziyaretçisi masa ayırtmak isterken, bir üretim firmasının ziyaretçisi çoğu zaman katalog indirmek ya da numune istemek ister. Bu eylemleri baştan belirlediğimizde, web tasarım aşamasında düğmelerin yerini, formların uzunluğunu ve iletişim bilgilerinin görünürlüğünü tahmine bırakmıyoruz. Aynı toplantıda sitede neyin olmayacağına da karar veriyoruz. Kimsenin okumadığı uzun tarihçe metinleri, güncellenemeyecek haber bölümleri ya da boş kalacak blog sayfaları sitenin güvenilirliğini zedeler. Sizinle birlikte, yayından sonra gerçekten sürdürebileceğiniz bir yapı kuruyoruz. Planlama belgesi onaylandığında hem sizin hem bizim elimizde aynı resim oluyor. Belge, kimin hangi içeriği ne zamana kadar hazırlayacağını da gösteriyor. Sonraki aşamalarda bir değişiklik istediğinizde, bunun takvime ve kapsama etkisini bu belge üzerinden açıkça konuşabiliyoruz.

Görsel Dili Önce Telefon Ekranında Sınıyoruz

Görsel tasarıma geçtiğimizde önce elinizdeki kurumsal unsurlara bakıyoruz. Logonuz, kullandığınız renkler, broşür ya da tabelalarınızdaki yazı karakterleri varsa sitenin dili bunlarla uyumlu kuruluyor; müşteriniz dükkânınızda gördüğü kimliği ekranda da tanımalı. Bu unsurlar eksikse sınırlı bir renk paleti ve okunaklı iki yazı karakteriyle sade bir sistem öneriyoruz. Seçilen renklerin ve yazıların küçük ekranda da okunaklı kaldığını ayrıca deniyoruz; masaüstünde zarif duran ince bir yazı, telefonda kolayca kaybolabiliyor. Beğendiğiniz ve beğenmediğiniz birkaç siteyi bize göstermeniz de çok işe yarıyor, çünkü zevki kelimelerle anlatmak zordur. İlk olarak ana sayfanın ve tipik bir iç sayfanın taslak ekranlarını hazırlıyoruz. Bu taslaklar gerçek metinlerinizle ve fotoğraflarınızla ya da onlara çok yakın örneklerle dolduruluyor; böylece neye onay verdiğinizi net biçimde görüyorsunuz. Geri bildirimlerinizi tek bir listede topluyor, her turda neyin değiştiğini açıkça işaretliyoruz.
Ziyaretçilerinizin önemli bir kısmı sitenize telefondan ulaşacak; bu yüzden her ekranı önce dar bir telefon genişliğinde düşünüyoruz. Menü başparmakla rahatça açılabilmeli, telefon numarasına dokununca arama başlamalı, formlar küçük klavyede yorulmadan doldurulabilmeli. Geniş ekranda yan yana dizilen kutulardan hangisinin dar ekranda önce görüneceğine, içeriğin önemine bakarak karar veriyoruz. Yazı boyutunun, satır aralığının ve düğmelerin parmakla dokunmaya uygun büyüklükte olmasına dikkat ediyoruz. Ekranın köşesinde sabit duran bir mesaj düğmesinin metnin üzerine binmemesi gibi küçük ama can sıkıcı ayrıntılar da bu aşamada netleşiyor. Web tasarım taslaklarını yalnızca bilgisayar ekranında değil, farklı boyutlardaki gerçek telefon ve tabletlerde de açıp gözden geçiriyoruz. Yatay kaydırma gerektiren tablolar, ekrana sığmayan görseller ya da parmakla kapatılamayan açılır pencereler bu kontrollerde ortaya çıkıyor ve yayından önce düzeltiliyor. Telefonda rahat kullanılan bir sitenin masaüstünde de düzenli göründüğünü deneyimlerimizden biliyoruz.
Görsellerin seçimi de tasarımın önemli bir parçası. Hazır fotoğraf arşivlerinden alınan ve yüzlerce başka sitede de karşınıza çıkan kareler yerine, mümkün olduğunca işletmenizin gerçek fotoğraflarını kullanmayı öneriyoruz. Ekibinizin, üretim alanınızın ya da ürünlerinizin yalın ama özenle çekilmiş fotoğrafları, ziyaretçide kurgulanmış sahnelerden çok daha fazla güven uyandırır. Profesyonel bir çekim yapılacaksa hangi karelerin hangi sayfada kullanılacağını önceden listeliyor, çekim gününü bu listeye göre planlıyoruz. Renk kontrastını, bağlantıların ayırt edilebilirliğini ve görme güçlüğü yaşayan kullanıcıların ekran okuyucuyla sayfayı izleyebilmesini de tasarım aşamasında hesaba katıyoruz. Başlık, düğme, kart ve form gibi tekrar eden parçaları ortak bir bileşen kütüphanesinde topluyoruz. Bu sayede ileride eklenen yeni bir sayfa sitenin geri kalanıyla aynı dili konuşuyor ve görünüm zamanla dağınık bir hâle gelmiyor. Onaylanan taslaklar, kodlama ekibine ölçüleri ve davranışları belirtilmiş biçimde aktarılıyor.

Taslakları Koda Dökerken Hızı, Güvenliği, Arama Uyumunu Gözetiyoruz

Onaylanan tasarımı koda dökerken ilk önceliğimiz sayfaların hızlı açılması. Fotoğrafları görüntülendikleri boyuta göre yeniden ölçeklendiriyor, modern dosya biçimlerine dönüştürüyor ve ekranın altında kalan görsellerin ancak kaydırıldığında yüklenmesini sağlıyoruz. Sitenin işine yaramayan eklentileri, kullanılmayan yazı tipi ağırlıklarını ve gereksiz betikleri ayıklıyoruz. Önbellek ayarlarını barındırma ortamına uygun biçimde yapılandırıyoruz. Her şablonu mobil bağlantı koşullarını taklit eden ölçüm araçlarıyla deniyor, ilk içeriğin ne kadar sürede göründüğüne ve öğelerin yükleme sırasında yerinden oynayıp oynamadığına bakıyoruz. Ölçümü yalnızca ana sayfada değil, en çok ziyaret alması beklenen hizmet ve iletişim sayfalarında da tekrarlıyoruz. Barındırma paketinin sitenin ihtiyacını karşılayıp karşılamadığı da bu testlerde ortaya çıkıyor. Yavaş açılan bir sayfa, ziyaretçinin içeriği görmeden geri dönmesine yol açar; bu yüzden web tasarım kararlarını her zaman hız ölçümleriyle birlikte değerlendiriyoruz. Ölçüm sonuçlarını size de gösteriyor, hangi iyileştirmenin neden yapıldığını teknik ayrıntıya boğmadan anlatıyoruz.
Kodlamanın bir diğer ayağı, sitenin arama motorlarınca eksiksiz okunabilmesini sağlayan teknik zemini hazırlamak. Her sayfaya konusunu anlatan ayrı bir başlık etiketi ve açıklama yazıyor, sayfa adreslerini kısa ve okunur tutuyoruz. Sitenin arama sonuçlarında nasıl görüneceğini, başlık ve açıklamaların önizlemesi üzerinden sizinle birlikte kontrol ediyoruz. Sayfa içindeki başlık sıralamasını, görsellerin alternatif metinlerini ve sayfalar arası bağlantıları düzenliyoruz. Site haritası dosyasını oluşturuyor, işletmenizin adını, Gaziantep’teki adresinizi ve çalışma saatlerinizi arama motorlarının okuyabileceği yapılandırılmış veriyle işaretliyoruz. Eski bir sitenin yerine yenisini kuruyorsak eski adreslerin yeni sayfalara yönlendirilmesini tek tek planlıyoruz; aksi hâlde yıllar içinde kazanılmış görünürlük bir gecede kaybolabilir. Sosyal medyada paylaşıldığında görünecek başlık ve görseli de her sayfa için ayrıca tanımlıyoruz. Arama konsolu ve ziyaretçi istatistiği araçlarını sizin hesabınıza bağlıyoruz. Bu çalışma kapsamlı bir optimizasyon hizmetinin yerini tutmaz, ancak sitenizin ileride yapılacak her arama çalışmasına sağlam bir zeminle başlamasını sağlar.
Güvenlik ve test adımları yayından önceki son halkayı oluşturuyor. Sitenin tamamını şifreli bağlantı üzerinden çalışacak şekilde yapılandırıyor, formları istenmeyen otomatik gönderimlere karşı koruyoruz. İletişim formundan gelen mesajların gerçekten doğru e-posta adresine ulaştığını deneme gönderimleriyle kontrol ediyoruz. Kişisel veri toplayan formlar için aydınlatma metni ve onay kutularının yerini sizinle birlikte belirliyor, metnin hukuki içeriğini danışmanınızın onayına sunuyoruz. Farklı tarayıcılarda ve işletim sistemlerinde sayfaları tek tek açıp bozulan bir düzen, çalışmayan bir bağlantı ya da yazım hatası kalmadığından emin oluyoruz. Adresi yanlış yazılan ya da kaldırılan bir sayfaya gelen ziyaretçiyi karşılayan hata ekranını da onu arama kutusuna ve ana sayfaya yönlendirecek biçimde hazırlıyoruz. Web tasarım ekibimiz bu kontrolleri yazılı bir liste üzerinden yürütüyor ve işaretlenmemiş madde kaldıkça siteyi yayına almıyor. Yayından hemen önce sitenin tam bir yedeğini alarak olası bir sorunda geri dönülebilecek bir nokta bırakıyoruz.
Yayından Sonraki Günlerde Sitenizin Anahtarları Sizde Kalıyor
Sitenin yayına alınması işin bittiği an değil, sahipliğin size devredildiği andır. Alan adınızı işletmenizin adına kaydettiriyor, barındırma hesabını da sizin bilgilerinizle açıyor ya da mevcut hesabınızı kullanıyoruz. Barındırma paketini seçerken yalnızca bugünkü ihtiyacı değil, ileride eklenecek e-posta hesaplarını ve artabilecek ziyaretçi sayısını da hesaba katıyoruz. Yönetim paneli, barındırma ve e-posta hesaplarının giriş bilgilerini yazılı bir teslim belgesiyle size veriyoruz. Ajansla yollarınızı bir gün ayırsanız bile alan adınız, içerikleriniz ve sitenizin dosyaları sizde kalır; bu konuyu sözleşmede de açıkça yazıyoruz. Eski sitesini yenilemek isteyen işletmelerin alan adına erişemediği için haftalar kaybettiğine sıkça tanık oluyoruz ve bu durumu baştan önlemeyi önemsiyoruz. Kullandığımız tema, eklenti ve kod parçalarının lisans durumunu da teslim belgesine ekliyoruz. Böylece hangi bileşenin ücretli, hangisinin ücretsiz olduğunu ve yenileme tarihlerini siz de takip edebiliyorsunuz. Alan adının süresi dolmadan önce de size ayrıca hatırlatma gönderiyoruz.
Teslimle birlikte sitenizi kendi başınıza güncelleyebilmeniz için kısa bir eğitim veriyoruz. Eğitimi, siteyi en sık güncelleyecek çalışanınızın da katılacağı bir oturumda yapmayı öneriyoruz. Metin değiştirmek, yeni bir fotoğraf eklemek, kampanya duyurusu yayımlamak ya da bir hizmet sayfasını güncellemek gibi sık yapacağınız işleri ekranda birlikte uyguluyoruz. Bu adımları anlatan kısa bir kullanım kılavuzunu da size bırakıyoruz. Sitede birden fazla kişi çalışacaksa her birine yalnızca ihtiyaç duyduğu yetkiyi tanımlıyoruz; böylece bir çalışanın yanlışlıkla sayfa silmesi ya da ayarları değiştirmesi önleniyor. Yeni bölümler eklemek ya da tasarımın belli bir kısmını yeniden ele almak gibi yapısal işler için ise bize ulaşmanız yeterli. Eğitimden sonra aklınıza takılan sorular için de bir iletişim kanalını açık tutuyoruz. Web tasarım hizmetimizin amacı sizi ajansa bağımlı kılmak değil. Günlük işleri kendiniz yapabilirken daha karmaşık ihtiyaçlarda yanınızda deneyimli bir ekip bulunmasını sağlamak istiyoruz.
Yayından sonraki aylarda sitenin sağlıklı kalması düzenli bakıma bağlı. İçerik yönetim sistemi, tema ve eklenti güncellemelerini önce bir deneme kopyasında uyguluyor, sorun çıkmadığını gördükten sonra canlı siteye aktarıyoruz. Güvenlik açığı bildirilen bir eklenti olduğunda güncellemeyi bekletmiyor, gerekirse onu daha güvenli bir alternatifle değiştiriyoruz. Otomatik yedekleri sitenin bulunduğu sunucudan ayrı bir yerde saklıyor, sitenin erişilemez hâle geldiği durumları izleme araçlarıyla fark ediyoruz. Belirli aralıklarla ziyaretçi verilerine birlikte bakıyor, hangi sayfaların ilgi gördüğünü, formların nerede yarıda bırakıldığını ve arama düğmesinin ne sıklıkla kullanıldığını inceliyoruz. Bu gözlemler bir sonraki küçük iyileştirmenin konusunu belirliyor: bazen bir başlığı netleştirmek, bazen bir formu kısaltmak yeterli oluyor. Yılda bir kez de sitenin hızını, güvenliğini ve içeriklerinin güncelliğini baştan sona gözden geçiriyoruz. Gaziantep’te büyüyen bir işletmenin sitesi de işletmeyle birlikte değişmeli. Bakımı, bu değişime ayak uyduran sakin ve planlı bir çalışma olarak görüyoruz.

Web Tasarım Sürecine Dair Merak Edilenler

Süreyi çoğu zaman tasarım değil, içeriğin hazır olup olmadığı belirler. Metinler ve fotoğraflar elinizdeyse iş hızlı ilerler; eksikse onları tamamlamak için takvime ayrı pay koyuyoruz. Kesin tarihleri, kapsam ve onay adımları netleşince yazılı olarak paylaşıyoruz.
Hayır; mobil görünüm, web tasarım sürecinde ayrı bir iş kalemi değildir. Taslaklar zaten telefon ekranından başlanarak çizilir; tablet ve masaüstü, aynı içeriğin daha geniş alana yayılmış hâlidir. Teslimden önce hepsi gerçek cihazlarda denenir.
Evet. Panel, ürün, duyuru ve fotoğraf gibi sık değişen içerikleri teknik bilgi gerektirmeden düzenleyebileceğiniz şekilde kurulur. Teslim günü ekibinizle birlikte gerçek bir güncelleme yapıyor, sonradan unutulabilecek adımlar için kısa bir kullanım notu bırakıyoruz.
Alan adının ve barındırma hizmetinin doğrudan firmanız adına kaydedilmesini öneriyoruz. Giriş bilgileri teslimle birlikte size verilir; ileride başka bir ekiple çalışmaya karar verseniz bile sitenizin anahtarları sizde kalır.
Eski sitedeki her adresi, içerik olarak karşılığı olan yeni sayfaya kalıcı yönlendirmeyle bağlıyoruz. Karşılığı kalmayan sayfalar için ziyaretçiyi en ilgili bölüme götüren bir çözüm belirleniyor; yayından sonraki haftalarda da hatalı bağlantılar takip edilerek eksikler tamamlanıyor.
Teklifi sayfa sayısından çok toplam emek belirler: içeriği kimin hazırlayacağı, fotoğraf çekimi gerekip gerekmediği, eski siteden aktarılacak veri, rezervasyon ya da çok dil gibi ek işlevler, eğitim ve yayın sonrası destek. Web tasarım teklifimizi bu kalemleri tek tek gösteren açık bir dökümle sunuyoruz.