Bir Gaziantep web tasarım firması ile anlaşmak, çoğu işletme için tek seferlik bir alışverişten çok birkaç yıl sürecek bir ortaklığın ilk adımıdır. Site yayına girdikten sonra da güncelleme, güvenlik, yeni sayfa ve arama görünürlüğü gibi konularda aynı ekiple yol yürürsünüz. Bu yüzden seçim yaparken yalnızca ilk teslimin kalitesine değil, işin geri kalanında nasıl bir muhatapla karşılaşacağınıza da bakmanız gerekir. Güzel bir tasarımı kısa bir sunumda göstermek kolaydır. Oysa sözünü tutan, soruları sabırla yanıtlayan ve sorun çıktığında ortadan kaybolmayan bir ekibi tanımak biraz daha dikkat ister. Bu dikkatin büyük kısmı da imzadan önceki birkaç görüşmede gösterilebilir.
Aşağıdaki başlıklar, görüştüğünüz ekipleri aynı ölçütlerle tartabilmeniz için hazırlandı. Önce vitrindeki işlerin nasıl inceleneceğini, ardından çalışma düzeninin ilk görüşmelerde nasıl anlaşılacağını ele alıyoruz. Sözleşmede adınıza güvence altına alınması gereken maddeleri ve yayından sonraki destek beklentilerini de ayrıntılandırıyoruz. En sonda imza atmadan önce durup düşünmenizi gerektiren işaretleri sıralıyoruz. Listeyi görüşmelere yanınızda götürür, her firmanın yanıtını not alırsanız karar anında elinizde kıyaslanabilir bir döküm olur. Firmaların verdiği yanıtlar kadar, bu yanıtları verirken ne kadar açık ve rahat olduklarını da not etmeye değer.
Gaziantep web tasarım firması ararken vitrindeki işlerin arkasına bakın
Portföy sayfası, her ajansın kendini en parlak haliyle sunduğu yerdir; bu yüzden gördüğünüz görsellerle yetinmeyin. Listelenen işlerin adreslerini bulup siteleri bizzat açın. Telefonunuzdan girdiğinizde menülerin rahat kullanılıp kullanılmadığına, sayfaların ne kadar sürede açıldığına ve formların çalışıp çalışmadığına bakın. Sitelerin arama sonuçlarında kendi markalarının adıyla kolayca bulunup bulunmadığı da temel bir kontrol sağlar. Birkaç işin yayından kalkmış ya da uzun süredir güncellenmemiş olması tek başına kötü bir işaret sayılmaz. Ama portföyün tamamı böyleyse ekibin bugünkü çalışmalarını görmeniz zorlaşır. Birbirine çok benzeyen siteler de dikkat ister. Farklı sektörlerdeki işletmeler için hep aynı düzenin kullanılması, ekibin her müşteriye kalıp bir çözüm uyguladığını düşündürebilir. Görüştüğünüz her Gaziantep web tasarım firması, sizin alanınıza yakın iki üç işi ayrıntılı biçimde anlatabilmelidir.
Portföydeki bir sitenin güzel görünmesi, o ajansın işin her aşamasını üstlendiği anlamına gelmez. Bazı projelerde tasarımı ajans yapar ama metinleri müşteri yazar, fotoğrafları başka bir stüdyo çeker. Bu nedenle gösterilen her iş için ekibin tam olarak hangi kısmı üstlendiğini sorun. Metin ve fotoğrafın da ajans tarafından hazırlandığı işler, sizin projeniz için daha gerçekçi bir karşılaştırma zemini sunar. İşletmenin ajansa hangi sorunla geldiğini, önerilen çözümü ve yayından sonra neyin değiştiğini anlatabilen bir ekip, işini ezberden değil düşünerek yapıyordur. Anlatım yalnızca renklerden, yazı tiplerinden ve animasyonlardan ibaretse soruyu biraz daha derinleştirin. Kendi sektörünüze benzer bir iş için aynı soruyu sorduğunuzda alacağınız yanıt, ekibin sizin müşterinizi ne kadar anlayabileceğine dair de ipucu verir. Hazır şablon kullanılan işlerde bunun açıkça söylenmesi de dürüstlüğün bir göstergesidir.
Referanslar, portföyün göstermediği tarafı anlatır. Ajanstan, daha önce çalıştığı birkaç işletmenin iletişim bilgisini paylaşmasını rica edin ve bu kişileri kısaca arayın. Referans olarak verilen işletmelerin sizin ölçeğinize yakın olması, alacağınız yanıtları daha anlamlı kılar. Sorularınızı genel memnuniyetle sınırlamayın: takvime uyulup uyulmadığını, değişiklik isteklerinin nasıl karşılandığını, yayından sonra bir sorun çıktığında ne kadar sürede dönüş alındığını öğrenin. Aynı ajansla yıllardır çalışmayı sürdüren müşteriler, pek çok yorumdan daha anlamlı bir işarettir. İnternetteki değerlendirmeleri de okuyabilirsiniz; ancak tek bir aşırı olumlu ya da aşırı olumsuz yorum yerine, tekrar eden şikâyet ve övgülere odaklanın. Bir Gaziantep web tasarım firması referans vermekten kaçınıyorsa bunun nedenini açıkça sormaktan çekinmeyin. Gizlilik gerekçesi anlaşılır olabilir, ama hiçbir müşteriyle görüştürememek üzerinde durulması gereken bir durumdur.
Size sordukları sorular çalışma düzenini ele verir
İlk görüşmede ekibin size ne sorduğu, kendini nasıl anlattığından daha öğreticidir. İşinizi, müşterilerinizi, sitenin hangi amaca hizmet edeceğini ve ziyaretçinin sonunda hangi adımı atmasını istediğinizi merak eden bir ekip, tasarımı bu yanıtların üzerine kurar. Hedef kitlenizin siteye hangi cihazdan ve hangi soruyla geleceği de bu ilk sohbetin doğal bir parçası olmalıdır. Görüşme daha ilk dakikalarda renk tercihlerine, animasyonlara ya da paket isimlerine dönüyorsa, işinizi anlamadan çözüm satmaya çalışan biriyle konuşuyor olabilirsiniz. Rakiplerinizin sitelerine dair görüş sormaları, mevcut sitenizde nelerin işe yaramadığını öğrenmek istemeleri iyi işaretlerdir. Karşınızdaki Gaziantep web tasarım firması sizi dinlemeye ne kadar zaman ayırıyorsa, ortaya çıkacak sitenin işinize o kadar uyması beklenir. Görüşmenin sonunda anlattıklarınızı kendi cümleleriyle özetleyebilmeleri de sizi doğru anladıklarını gösterir.
Çalışma düzenini anlamak için projenin nasıl ilerleyeceğini adım adım anlatmalarını isteyin. Sizinle kimin muhatap olacağı, gelişmelerin hangi kanaldan ve ne sıklıkla paylaşılacağı, sorularınıza ne kadar sürede yanıt verileceği baştan bilinmelidir. Tek bir sorumlu kişinin olması, mesajların ekip içinde kaybolmasını önler. Ortak bir takip panosu ya da düzenli kısa toplantılar, hangi işin kimde beklediğini görünür kılar. Toplantı notlarının ve onaylanan kararların tek bir yerde tutulması, aylar sonra doğabilecek anlaşmazlıklarda başvurulacak kaynağı oluşturur. Sürecin aşamalara bölünmesi ve her aşamanın ancak sizin onayınızdan sonra kapanması da önemlidir. İskelet taslağı, görsel tasarım, geliştirme ve test gibi aşamalar ayrı ayrı tanımlanmalıdır. Kaç tur düzeltme hakkınız olduğu ve düzeltme taleplerinin nasıl iletileceği yazılı değilse, projenin ortasında beklentiler kolayca çatışabilir.
Takvim konusunda da gerçekçi bir tablo bekleyin. Makul bir teslim süresi, ekibin iş yükünü ve sizin içerik hazırlama hızınızı birlikte hesaba katar. Her şeyi birkaç gün içinde bitirme vaadi kulağa hoş gelse de çoğu zaman planlama ve test aşamalarının kısaltıldığı anlamına gelir. Sizden beklenen içeriklerin listesini ve tarihlerini baştan paylaşan bir ekip, olası gecikmelerin kaynağını da tartışma konusu olmaktan çıkarır. Görüşmelerden sonra konuşulanları kısa bir yazılı özetle size iletmeleri, yanlış anlaşılmaları erkenden yakalar. Teknik terimleri sizin anlayacağınız dille açıklamaları da önemlidir; ne satın aldığınızı anlamadığınız bir projede doğru karar vermeniz zorlaşır. İletişim tarzı sözleşmeden sonra genellikle değişmez; ilk haftalarda gördüğünüz özen ya da ihmal, sonraki aylar için sağlam bir fikir verir.
Mülkiyet, teslim listesi ve ödeme takvimi sözleşmede nasıl yazılmalı?
Sözleşmenin en kritik bölümü, neyin kime ait olacağını anlatan maddelerdir. Alan adının kayıt bilgilerinde işletmenizin adı yer almalı, yönetim paneline erişim bilgileri size verilmelidir. Barındırma hesabı ajans üzerinden açılacaksa, hesabın kimin adına olduğu ve ayrılık halinde nasıl devredileceği yazılı olarak belirlenmelidir. Sitenin kaynak kodları, ücretli tema ve eklentilerin lisansları, tasarım dosyaları ve sitedeki görsellerin kullanım hakları da bu maddelerin kapsamındadır. Çalıştığınız Gaziantep web tasarım firması bu konularda net yazılı güvence veriyorsa, ileride başka bir ekiple çalışmak istediğinizde elinizde taşınabilir bir site olur. Bu maddeler belirsiz kalırsa, kendi sitenize ulaşmak için bile karşı tarafın iyi niyetine muhtaç kalabilirsiniz. İmzadan önce bu maddeleri bir hukukçuya ya da mali müşavirinize göstermek de fazladan bir güvence sağlar.
Teslim listesi, projenin sonunda elinize tam olarak neyin geçeceğini gösteren belgedir. Hangi sayfaların hazırlanacağı, hangi işlevlerin çalışır halde teslim edileceği, sitenin hangi cihaz ve tarayıcılarda test edileceği bu listede yer almalıdır. Eski bir siteniz varsa eski adreslerin yeni sayfalara yönlendirilmesi, arama motoru ayarlarının yapılması ve ziyaretçi ölçüm araçlarının kurulması da maddeler arasında olmalıdır. Panelin nasıl kullanılacağına dair kısa bir eğitim ya da yazılı kılavuz, sitenizi kendi başınıza güncelleyebilmeniz için gereklidir. Mobil görünüm, form gönderimleri ve sayfa hızı gibi kontrollerin teslimden önce birlikte yapılacağı da listede yazmalıdır. Her maddenin karşısında sorumlu tarafın belirtilmesi, teslim anındaki kontrolü de kolaylaştırır. Teslimden sonra fark edilen hataların hangi süre içinde ücretsiz düzeltileceği de bu belgeye eklenebilir. Liste ne kadar ayrıntılıysa, teslim sırasında yaşanabilecek anlaşmazlık o kadar azalır.
Ödeme planı da iki tarafın dengesini korumalıdır. Bedelin tamamını en başta istemek yerine, bir kısmını başlangıçta, kalanını onaylanan aşamalara bağlayan bir düzen hem sizi hem ekibi güvende tutar. Tutarlara vergi dahil olup olmadığı, kapsam dışı taleplerin nasıl ücretlendirileceği ve projenin iptal edilmesi halinde yapılan işin nasıl hesaplanacağı açıkça yazılmalıdır. Ödemenin havale ya da kartla yapılacağı, taksitlendirme olup olmadığı gibi pratik ayrıntıları da baştan konuşun. Gecikmeler için de karşılıklı bir çerçeve çizin: içerik teslimi sizde geciktiğinde takvimin nasıl kayacağı, ekip tarafında gecikme olduğunda neyin devreye gireceği belli olsun. Her ödemenin hangi aşamaya ait olduğunun faturada belirtilmesi, kayıtlarınızı da düzenli tutar. Bu ayrıntıları konuşmaktan rahatsız olan bir ekip, sorun çıktığında da aynı rahatsızlığı gösterebilir.
Yayın sonrası destek ve kulağa fazla güzel gelen vaatler
Site yayına girdiği gün iş bitmez; asıl sınav, ilk aylarda karşılaşılan küçük sorunların nasıl ele alındığıdır. Teslimden sonra belli bir süre boyunca hataların ücretsiz düzeltilip düzeltilmeyeceğini, bu sürenin sonunda nasıl bir bakım düzeninin önerildiğini öğrenin. Bakım kapsamında yazılım ve eklenti güncellemeleri, düzenli yedekleme, güvenlik takibi ve sitenin erişilebilir olup olmadığının izlenmesi yer almalıdır. Bakım anlaşmasının ücreti, kapsamı ve iptal koşulları da sözleşmenin ekinde yazılı olarak durmalıdır. Güncelleme ve yedekleme işlemlerinin size düzenli olarak raporlanmasını istemek, yapılan işi takip edilebilir hale getirir. Destek taleplerinin e-posta, telefon ya da bir talep sistemi üzerinden mi alınacağını bilmek, acil anlarda zaman kaybını önler. Hafta sonu siteniz açılmadığında kime ulaşacağınızı ve ne kadar sürede dönüş alacağınızı sormak, soyut vaatleri somut bir taahhüde çevirir. Seçtiğiniz Gaziantep web tasarım firması yayından sonra da ulaşılabilir kalıyorsa, siteniz yıllar içinde eskimek yerine işinizle birlikte gelişir.
Bazı işaretler ise imzadan önce durup yeniden düşünmenizi gerektirir. Arama sonuçlarında birkaç gün içinde ilk sıraya çıkma sözü bunların başında gelir; arama motorlarının sıralamasını hiçbir ajans önceden taahhüt edemez. Yalnızca bugüne özel indirim gibi kararınızı aceleye getiren teklifler de dikkat ister. Yazılı teklif vermekten kaçınmak ya da her şeyi tek satırlık bir toplamla geçiştirmek benzer bir uyarıdır. Sözleşme taslağını incelemeniz için size zaman tanımayan bir yaklaşım da aynı kategoriye girer. Alan adını kendi adına kaydetmek isteyen ya da yönetim paneline erişim vermeyen bir ekip, sizi ileride zor bir pazarlığa sürükleyebilir. Sitenin yalnızca kendilerinin bilebileceği kapalı bir sistemde kurulacağını söyleyen bir ekip de sizi uzun süre kendisine bağımlı kılabilir.
Tutarın diğer tekliflerden belirgin biçimde düşük olması da tek başına bir fırsat sayılmamalıdır. Böyle bir durumda hangi kalemlerin teklif dışında bırakıldığını, hazır bir kalıbın mı kullanılacağını ve yıllık giderlerin nasıl hesaplandığını sorun. Portföyünde yalnızca tasarım taslakları bulunan, yayında bir örnek gösteremeyen ekiplere de temkinle yaklaşın. Sözleşme öncesinde mesajlarınıza günlerce dönüş alamıyorsanız, iş başladıktan sonra bu durumun düzelmesini beklemek gerçekçi olmaz. Notlarınızı yalnızca tutara değil, iletişim, sözleşme ve destek başlıklarına da ayırmanız kararı dengeler. Bütün bu gözlemleri not aldığınız tabloyu yan yana koyduğunuzda, çoğu zaman en net yanıtları veren ekip kendiliğinden öne çıkar. Seçiminizi en hızlı söz verenle değil, sorularınızı en açık biçimde yanıtlayanla yapmanız uzun vadede daha az sürpriz demektir.
Karar vermeden önce sıkça yöneltilen sorular
Firmanın bizim sektörümüzde daha önce iş yapmış olması şart mı?
Şart değildir, ancak işinizi daha hızlı kavramalarına yardım eder. Sektör deneyimi olmayan bir ekip de doğru soruları sorar ve sizi dinlemeye zaman ayırırsa başarılı bir iş çıkarabilir. Asıl dikkat etmeniz gereken, benzer işletmeler için yapılmış sitelerin birbirinin kopyası gibi görünmemesidir. Deneyimli bir ekip sektörünüzün alışkanlıklarını bilir; özenli bir ekip ise bu bilgiyi sizin farkınızı öne çıkaracak biçimde kullanır.
Serbest çalışan bir tasarımcı ile ajans arasında nasıl tercih yapmalıyız?
İki seçeneğin de güçlü yanları vardır. Serbest çalışan bir tasarımcıyla genellikle daha doğrudan iletişim kurarsınız ve küçük projelerde maliyet daha esnek olabilir. Ajanslar ise tasarım, yazılım, içerik ve destek gibi işleri farklı uzmanlar arasında paylaştırabilir. Kararı verirken tek bir kişiye bağlı kalmanın hastalık, tatil ya da iş yoğunluğu gibi durumlarda desteği nasıl etkileyeceğini düşünün ve bu konuyu açıkça konuşun.
Anlaştığımız firmadan memnun kalmazsak siteyi başka bir ekibe taşıyabilir miyiz?
Sözleşmeniz alan adı, barındırma ve kod sahipliği konusunda sizi koruyorsa taşıma mümkündür. Bunun için yönetim paneli, barındırma hesabı ve alan adı yönetimine ait erişim bilgilerinin sizde olması gerekir. Kapalı, ajansa özel bir altyapı kullanılmışsa taşıma yerine sitenin yeniden yapılması gündeme gelebilir. Bu yüzden altyapının hangi sistem üzerine kurulacağını ve başka bir ekibin onu devralıp devralamayacağını sözleşmeden önce sorun.
İlk görüşmeye hangi bilgi ve belgelerle gitmemiz işimizi kolaylaştırır?
İşletmenizi kısaca anlatan bir özet, sitede yer almasını istediğiniz sayfaların kaba listesi ve beğendiğiniz ya da beğenmediğiniz birkaç site örneği iyi bir başlangıçtır. İhtiyaç duyduğunuz işlevleri, içeriği kimin hazırlayacağını ve hedeflediğiniz yayın tarihini de not edin. Bütçe aralığınızı paylaşmanız, ekibin size gerçekçi seçenekler sunmasını sağlar. Aynı bilgileri her firmaya vermeniz gelen yanıtları karşılaştırmayı da kolaylaştırır.
